Kısa cevap: "kaç damla" diye sormak yetmiyor. Damla sayısı, onu neyin içine koyduğunuzu bilmeden hiçbir şey ifade etmiyor. Aynı "10 damla" tavsiyesi 10 ml'lik bir şişede %5 oran demek, 50 ml'lik bir şişede %1. Birincisi yüz için fazla yüksek, ikincisi tam yerinde.
Sorulması gereken şey şu: yüzde kaç? Hesabı da basit. 1 damla yaklaşık 0,05 ml, yani 1 ml yaklaşık 20 damla.
Önce kaşık meselesini çözelim
Türkçe tariflerin neredeyse hepsi ölçüyü kaşıkla veriyor. Ama Türkiye'de kaşıklar şu hacimlerde:
| Kaşık | Hacim | Kaç damla eder |
|---|---|---|
| Çay kaşığı | 2 - 2,5 ml | 40 - 50 damla |
| Tatlı kaşığı | 5 ml | 100 damla |
| Yemek kaşığı | 10 - 12,5 ml | 200 - 250 damla |
Buradaki asıl sıkıntıyı görüyor musunuz? "1 yemek kaşığı" dediğinizde bile ortada 10 ile 12,5 ml arası bir belirsizlik var. Yani tarif size hem damla sayısını muğlak bırakıyor, hem kaşığı. İki belirsizlik üst üste biniyor.
İyi haber şu: aklınızda tutmanız gereken tek bir kural var.
Oran yüzdesi, doğrudan "1 tatlı kaşığına kaç damla" demektir.
Yani %1 oran, 1 tatlı kaşığı taşıyıcı yağa 1 damla uçucu yağ. %2 oran, aynı kaşığa 2 damla. %3 oran, 3 damla. Tatlı kaşığı 5 ml, damla 0,05 ml olduğu için matematik böyle güzel oturuyor. Çay kaşığıyla çalışıyorsanız: 1 çay kaşığına 1 damla, yaklaşık %2 eder.
Türkçe kaynaklar birbirini tutmuyor: aynı iş için 6 kat fark
Bu yazıyı yazmadan önce "biberiye yağı saça nasıl uygulanır" aramasında ilk sayfaya çıkan altı kaynağın verdiği tarifleri tek tek hesapladık. Hepsi aynı ürünü, aynı amaç için anlatıyor. Çıkan tablo şöyle:
| Kaynağın verdiği tarif | Bu aslında yüzde kaç? | 1 tatlı kaşığına denk gelen |
|---|---|---|
| 5 damla : 1 yemek kaşığı | %2,00 - %2,50 | 2 - 2,5 damla |
| 2-4 damla : 1 yemek kaşığı | %0,80 - %2,00 | 0,8 - 2 damla |
| 5-6 damla : 2 yemek kaşığı | %1,00 - %1,50 | 1 - 1,5 damla |
| 4-5 damla : 30 ml | %0,67 - %0,83 | 0,7 - 0,8 damla |
| 1-2 damla : 1 yemek kaşığı | %0,40 - %1,00 | 0,4 - 1 damla |
| "Birkaç damla taşıyıcı yağ ile" | Hesaplanamıyor | Bilinmiyor |
En seyreltik tarif ile en yoğun tarif arasında 6 kattan fazla fark var. Biri size cildinizde %0,40 kullandırıyor, öteki %2,50.
Bir kaynak metninde "%1-2 oranında seyreltin" diye yazıyor, sonra verdiği tarif %0,80'e denk geliyor. Kendi cümlesiyle kendi tarifi tutmuyor. Aramada en üst sırada çıkan kaynak ise sadece "birkaç damla" diyor. Sayfanın tamamında ne bir hacim var ne de "oran" kelimesi geçiyor.
Bunların hiçbiri kötü niyet değil. Sebep tek: damla sayısı yazılıyor, taşıyıcı yağın hacmi yazılmıyor. Hacim olmayınca damla bir ölçü birimi olmaktan çıkıyor.
Hesabı kendiniz yapın
Formül şu:
Oran = (damla sayısı x 0,05) ÷ taşıyıcı yağın ml'si x 100
Örnek yapalım. 50 ml taşıyıcı yağa 10 damla eklediniz. 10 x 0,05 = 0,5 ml uçucu yağ. 0,5 ÷ 50 = %1. Bu kadar.
Kaşıkla çalışıyorsanız daha da kolay. 50 ml, yaklaşık 10 tatlı kaşığı ya da 4 yemek kaşığı eder. %1 istiyorsanız her tatlı kaşığına 1 damla, toplam 10 damla.
Hangi kullanım için hangi oran?
| Kullanım | Oran | 1 tatlı kaşığına |
|---|---|---|
| Yüz ve hassas bölgeler | %0,5 - %1 | yarım ile 1 damla |
| Günlük vücut bakımı | %1 - %2 | 1 ile 2 damla |
| Masaj ve bölgesel uygulama | %2 - %3 | 2 ile 3 damla |
Şişe hacmine göre kaç damla lazım:
| Taşıyıcı yağ | Kaşık karşılığı | %0,5 | %1 | %2 | %3 |
|---|---|---|---|---|---|
| 10 ml | 2 tatlı kaşığı | 1 damla | 2 damla | 4 damla | 6 damla |
| 20 ml | 4 tatlı kaşığı | 2 damla | 4 damla | 8 damla | 12 damla |
| 50 ml | 10 tatlı kaşığı (yaklaşık 4 yemek kaşığı) | 5 damla | 10 damla | 20 damla | 30 damla |
Bu tabloyu telefonunuza kaydedin. Uçucu yağ kullandığınız sürece işinize yarar.
Hangisi uçucu, hangisi taşıyıcı?
Bu ayrımı bilmeden oran hesaplanmıyor, çünkü formüldeki "hacim" taşıyıcı yağın hacmi.
Uçucu yağlar damıtma ile elde edilir. Kokusu yoğundur, uçar, kâğıt üzerinde kalıcı leke bırakmaz ve tek başına cilde sürülmez. Lavanta, biberiye, çay ağacı, okaliptus, nane bu gruptadır.
Taşıyıcı yağlar (sabit yağ da denir) soğuk sıkım ile elde edilir. Kokusu hafiftir, yağlı bir doku bırakır ve tek başına kullanılabilir. Tatlı badem, jojoba, argan, kuşburnu, hint, kayısı çekirdeği, avokado bu gruptadır.
Hangi taşıyıcıyı seçeceğiniz nereye uygulayacağınıza bağlı:
- Yüz: jojoba, argan, kayısı çekirdeği, üzüm çekirdeği. Hafif, çabuk emiliyor.
- Saç ve vücut: tatlı badem, hindistan cevizi, avokado.
- Kaş, kirpik, göz çevresi: sadece taşıyıcı yağ. Bu bölgeye uçucu yağ uygulanmaz.
Tümü için taşıyıcı yağlar ve uçucu yağlar koleksiyonlarına bakabilirsiniz.
Örnek: saç derisi için biberiye karışımı
Biberiye yağı saç bakımında en çok tercih edilen uçucu yağ. Saç derisi için makul aralık %1 ile %2.
50 ml'lik karışım:
- 50 ml taşıyıcı yağ, yani 10 tatlı kaşığı ya da yaklaşık 4 yemek kaşığı (tatlı badem, jojoba veya hindistan cevizi)
- 10 damla biberiye yağı için %1, 20 damla için %2
- Koyu renkli cam şişede karıştırın
Tek seferlik küçük karışım:
- 1 tatlı kaşığı (5 ml) taşıyıcı yağ
- 1 damla biberiye için %1, 2 damla için %2
Kuru saça, saç derisine parmak uçlarıyla masaj yaparak uygulayın. 30 dakika ile 2 saat arası bekletmek yeterli. Gece boyunca bırakmak zorunlu değil. Haftada 2 ya da 3 kez.
Uyarı: Biberiye yağı hamilelikte ve 4 yaş altı çocuklarda kullanılmaz.
Kimsenin yapmadığı adım: kol içi denemesi
Bu yazının en önemli cümlesi burada. Kendi kategorimizdeki binlerce müşteri yorumunu ve sorusunu okuduk. Tahriş, kızarıklık ve ters etki bildiren yüzlerce metin var. Uygulamadan önce deneme yaptığını söyleyen tek bir kişi yok.
Oysa yapılacak şey bedava ve otuz saniye sürüyor:
Kol içine bir damla sürün. 24 saat bekleyin. Kızarıklık, kaşıntı veya batma olmazsa kullanmaya başlayın.
Yeni bir yağa başlarken bunu atlamayın. Doğru oranı tutturmak kadar önemli.
Bir de şu: şampuana yağ katmak
Çok yaygın bir alışkanlık ve büyük ölçüde boşa gidiyor. Şampuanın işi saçtaki yağı temizlemek. İçine yağ eklediğinizde şampuanın yüzey aktif maddeleri o yağı da bağlıyor, karışımın önemli kısmı durulama suyuyla akıp gidiyor.
Yağı doğrudan saça veya saç derisine uygulayıp bekletin, sonra şampuanla yıkayın. Krem, losyon ve maskeye eklemek ise işe yarıyor. Tek kullanımlık miktara 1 damla yeterli.
Kısa güvenlik notları
- Uçucu yağlar ağızdan alınmaz. Kozmetik amaçlı üretilmiş yağlar gıda değildir.
- Turunçgil kabuğu yağları (limon kabuğu, bergamot) güneş hassasiyeti yaratıyor. Uyguladıktan sonra güneşe çıkmayın.
- Yaş sınırları: nane 6 yaş altında, okaliptus 24 ay altında kullanılmaz. Biberiye 4 yaş altında ve hamilelikte kullanılmaz.
- Uçucu yağları koyu cam şişede, serin ve güneş görmeyen yerde saklayın. Banyo en kötü yer, çünkü sıcaklık ve nem sürekli dalgalanıyor.
Cilt hastalığınız veya süregelen bir sağlık sorununuz varsa, hamileyseniz ya da düzenli ilaç kullanıyorsanız uygulamadan önce doktorunuza danışın.
Özet
- Damla sayısı tek başına bilgi değil. Taşıyıcı yağın hacmi olmadan anlamsız.
- Oran yüzdesi = 1 tatlı kaşığına kaç damla. %2 oran, 1 tatlı kaşığına 2 damla.
- Çay kaşığıyla çalışıyorsanız: 1 çay kaşığına 1 damla, yaklaşık %2.
- Yüz %0,5 ile %1, vücut %1 ile %2, masaj %2 ile %3.
- Yeni yağda önce kol içi denemesi, 24 saat.
- Şampuana katmayın. Doğrudan uygulayıp yıkayın.
Daha fazla soru için Sıkça Sorulan Sorular sayfamıza göz atabilirsiniz. Kullanım, cilt, saç ve güvenlik başlıklarında 37 soruyu yanıtladık.
